Lage rugpijn is een veelvoorkomende klacht. Maar wat veroorzaakt de pijn eigenlijk? En is het verstandig om rust te houden of juist te blijven bewegen? In deze blog leest u wat verschillende factoren met lage rugpijn te maken kunnen hebben, welke feiten en fabels er bestaan en wat u zelf kunt doen om uw herstel te ondersteunen.
Lage rugpijn: meer dan alleen uw rug
Bijna iedereen krijgt in zijn of haar leven wel eens te maken met lage rugpijn. De klachten kunnen plotseling ontstaan, bijvoorbeeld na tillen, sporten of een onverwachte beweging. Soms ontstaat de pijn juist geleidelijk, zonder duidelijke aanleiding. Er wordt vaak gedacht dat er iets mis is met de rug, de rug een zwakke plek is of dat de rug beschadigd is. Maar lage rugpijn is vaak complexer dan één beschadigde of zwakke structuur.
Binnen dit type pijnklachten, wordt er door onze fysiotherapeuten gehandeld volgens het biopsychosociaal model. Wij benadrukkend dat we bij pijn niet alleen naar het lichaam moeten kijken, maar ook naar psychologische, gedragsmatige en sociale factoren.
Dat betekent overigens niet dat uw pijn “tussen uw oren zit”. Uw pijn is echt en waarschijnlijk het gevolg van een complex biologisch proces in uw lichaam. Wel betekent het dat verschillende factoren tegelijkertijd invloed kunnen hebben op hoe u pijn ervaart en hoe u met de klachten omgaat.
Wat veroorzaakt lage rugpijn?
Bij lage rugpijn is er bijna nooit één duidelijke oorzaak aan te wijzen.
De rug bestaat uit veel verschillende structuren, zoals spieren, gewrichten, tussenwervelschijven en zenuwen. Daarnaast speelt het zenuwstelsel een belangrijke rol bij het verwerken van pijn.
Ook factoren buiten de rug kunnen invloed hebben op uw klachten die elkaar vaak ook nog eens negatief beïnvloeden. Denk bijvoorbeeld aan:
- weinig beweging of een periode van inactiviteit;
- een plotselinge toename van lichamelijke belasting;
- stress of spanning;
- vermoeidheid;
- slecht slapen;
- angst voor bewegen;
- eerdere ervaringen met rugpijn;
- zorgen over de oorzaak van de klachten;
- werkbelasting of andere omstandigheden in het dagelijks leven.
Stel dat u slecht slaapt en veel stress ervaart. Hierdoor voelt u zich vermoeider en beweegt u minder. Vervolgens wordt bewegen spannender omdat uw rug pijn doet. U kunt activiteiten gaan vermijden, waardoor uw conditie en vertrouwen in bewegen kunnen afnemen.
Er is dan niet één oorzaak van de klachten. Er ontstaat een samenspel van verschillende factoren.
Lage rugpijn en pijn: schade is niet hetzelfde als pijn
Een belangrijk inzicht bij lage rugpijn is dat pijn en lichamelijke schade niet hetzelfde zijn. Dat klinkt misschien vreemd. Als iets pijn doet, moet er toch iets niet goed of beschadigd zijn?
Niet altijd.
Pijn is een beschermingsmechanisme van het lichaam. Uw zenuwstelsel verzamelt voortdurend informatie en bepaalt vervolgens hoe sterk u een prikkel ervaart. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar wat er lichamelijk gebeurt. Ook eerdere ervaringen, verwachtingen, stress, slaap en de mate waarin u zich veilig voelt kunnen invloed hebben op de pijnervaring. Dit verklaart bijvoorbeeld waarom twee mensen met vergelijkbare lichamelijke veranderingen verschillende hoeveelheden pijn kunnen ervaren.
Ook kunnen op een MRI of röntgenfoto afwijkingen worden gevonden bij mensen die helemaal geen rugpijn hebben. Een scan laat dus niet altijd zien waarom u pijn heeft.
Bij gewone lage rugpijn is beeldvorming daarom meestal niet standaard nodig. Sterker nog: hierdoor vinden veel vals-positieve uitslagen plaats. Een arts kan beeldvorming wel overwegen wanneer daar een specifieke aanleiding voor is en wanneer de uitslag gevolgen heeft voor de behandeling.
Feiten en fabels over lage rugpijn
Er bestaan veel verschillende verhalen over rugpijn. Hieronder bespreken we een aantal veelvoorkomende feiten en fabels.
Fabel: “Mijn rug is beschadigd als ik pijn heb.”
Niet automatisch.
Pijn betekent niet dat er sprake moet zijn van schade. Het kan ook betekenen dat uw lichaam en zenuwstelsel op dat moment extra gevoelig reageren. Dat maakt de pijn niet minder echt. Het is daarom soms niet zinvol om iedere pijnprikkel te interpreteren als een waarschuwing dat u uw rug verder beschadigt.
Fabel: “Een verkeerde houding veroorzaakt mijn lage rugpijn.”
Er bestaat niet één perfecte houding.
Een bepaalde houding kan soms klachten uitlokken, maar dat betekent niet dat deze houding uw rug beschadigt. Ook langdurig in dezelfde houding zitten kan vervelend zijn. Het is daarom vaak verstandiger om regelmatig van houding te wisselen en voldoende te bewegen dan om de hele dag bezig te zijn met het aannemen van een “perfecte” houding. Uw rug is gemaakt om te bewegen.
Fabel: “Bij lage rugpijn moet ik zoveel mogelijk rust houden.”
Meestal niet.
Wanneer u veel pijn heeft, kan tijdelijk wat extra rust prettig zijn. Langdurig stilzitten of activiteiten vermijden is echter meestal niet de beste strategie. Probeer binnen uw mogelijkheden actief te blijven. Wandelen, fietsen, dagelijkse activiteiten en oefeningen kunnen onderdeel zijn van uw herstel. Het kan daarbij nodig zijn om activiteiten tijdelijk aan te passen en vervolgens geleidelijk op te bouwen.
Feit: “Langdurige stress kan mijn rugpijn beïnvloeden.
Ja.
Langdurige stress kan invloed hebben op hoe gevoelig uw zenuwstelsel is voor pijnprikkels. Ook slaaptekort, vermoeidheid en zorgen kunnen hierbij een rol spelen. Hierbij worden stressfactoren overigens niet gezien als kortdurende stress: vaak ervaren we juist door kortdurende stress minder pijn (denk aan een flight-fight-freeze reactie). Echter, bij langdurige stress kan het zijn dat uw lichaam minder goed kan herstellen waardoor lage rugpijn op kan treden. Dat betekent niet dat stress de enige oorzaak van uw rugpijn is. Het betekent dat lichamelijke en psychologische factoren elkaar kunnen beïnvloeden. Daarom kijken we bij langdurige lage rugpijn naar het complete plaatje.
Fabel: “Ik heb één specifieke oefening nodig om mijn rug te herstellen.”
Er bestaat geen magische oefening voor lage rugpijn.
Verschillende vormen van bewegen en trainen kunnen helpen. Welke oefeningen geschikt zijn, hangt af van uw klachten, mogelijkheden en persoonlijke doelen. Voor de één is wandelen een goede eerste stap. Voor een ander kan krachttraining, fietsen of een gericht oefenprogramma beter passen. Het belangrijkste is dat u een manier van bewegen vindt die u kunt volhouden en die aansluit bij uw dagelijks leven.
Wat kunt u zelf doen bij lage rugpijn?
Wanneer u lage rugpijn heeft, is het begrijpelijk dat u voorzichtig wordt met bewegen. Toch is het meestal verstandig om te blijven kijken naar wat u wel kunt.
Een aantal praktische tips:
1. Blijf bewegen
Probeer dagelijkse activiteiten zoveel mogelijk voort te zetten. Een korte wandeling kan bijvoorbeeld een goede start zijn.
2. Bouw rustig op
Heeft u een tijdje minder gedaan? Probeer dan niet alles in één keer weer op te pakken. Een geleidelijke opbouw geeft uw lichaam de kans om aan de belasting te wennen.
3. Wissel activiteit en rust af
Te veel doen kan klachten tijdelijk versterken, maar helemaal niets doen is meestal ook niet behulpzaam. Zoek naar een goede balans.
4. Wees niet bang voor iedere pijnprikkel
Een beetje pijn tijdens of na bewegen betekent niet automatisch dat u schade veroorzaakt. Uw fysiotherapeut kan u helpen bepalen welke belasting passend is.
5. Werk aan kracht en conditie
Een lichaam dat gewend is om te bewegen, kan over het algemeen meer belasting aan. Kracht- en conditietraining kunnen daarom een waardevol onderdeel zijn van herstel.
6. Kijk ook naar slaap en stress
Goed herstel gaat niet alleen over oefeningen. Voldoende slaap, ontspanning en het omgaan met stress kunnen eveneens belangrijk zijn.
Wanneer is fysiotherapie bij lage rugpijn verstandig?
Veel gevallen van lage rugpijn verbeteren binnen enkele weken. Toch kunnen klachten langer aanhouden of regelmatig terugkomen.
Een fysiotherapeut kan u helpen wanneer u bijvoorbeeld:
- onzeker bent over wat u wel en niet kunt doen;
- bang bent om te bewegen;
- steeds opnieuw lage rugpijn krijgt;
- moeite heeft om uw activiteiten weer op te bouwen;
- niet goed weet welke oefeningen bij u passen;
- door uw rugklachten wordt beperkt in werk, sport of dagelijkse activiteiten.
Tijdens een fysiotherapeutisch onderzoek kijken we niet alleen naar uw rug. We bespreken ook uw dagelijkse activiteiten, belasting, beweging, herstel, verwachtingen en persoonlijke doelen. Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat we werken aan kracht en conditie. Misschien moet u juist weer vertrouwen krijgen in een bepaalde beweging. Of misschien is goede uitleg over pijn en het verminderen van angst voor bewegen een belangrijk onderdeel van uw behandeling. Of misschien helpt juist een manuele behandeling tegen de pijn waardoor u wel weer tot het doen van bepaalde (sport)oefeningen komt.
De aanpak wordt afgestemd op uw situatie.
Lage rugpijn behandelen: kijk naar het hele plaatje
Lage rugpijn heeft niet altijd één duidelijke oorzaak. Het is daarom ook niet altijd zinvol om alleen naar de rug zelf te kijken. Uw lichamelijke conditie, beweging, slaap, stress, gedachten over pijn, eerdere ervaringen en omstandigheden in het dagelijks leven kunnen allemaal invloed hebben op uw klachten. Dat betekent ook dat er meerdere mogelijkheden zijn om uw herstel positief te beïnvloeden.
Heeft u lage rugpijn?
Heeft u last van lage rugpijn en weet u niet goed wat u wel en niet kunt doen? Bij Fysiotherapie RijswijkBuiten kijken we samen met u naar uw klachten, uw dagelijks leven en uw persoonlijke doelen.
We helpen u om inzicht te krijgen in uw rugklachten en werken samen aan een aanpak waarmee u uw activiteiten stap voor stap weer kunt uitbreiden.
Wilt u weten wat fysiotherapie voor uw lage rugpijn kan betekenen? Neem dan contact op met Fysiotherapie RijswijkBuiten voor een persoonlijke beoordeling.
Belangrijk: deze blog geeft algemene informatie over lage rugpijn en vervangt geen persoonlijk medisch of fysiotherapeutisch advies. Bij ernstige of snel toenemende klachten of alarmsymptomen is het belangrijk om contact op te nemen met een arts.
